تبلیغات
مقــــــــالات علمـــــــی مدیـــــــریت آمــــوزشــــــــی - پیش فرض سیر تحولات نظریه های سازمان و مدیریت
 

پیش فرض سیر تحولات نظریه های سازمان و مدیریت

نوشته شده توسط :محـــسن مهــرگانی
شنبه 8 بهمن 1390-09:08 ب.ظ

مدیریت به عنوان یكی از فعالیتهای اجتماعی بشر سابقه ای بس دیرینه دارد اما آنچه را كه به عنوان تاریخچه و سیرتحولات نظریه های سازمان و مدیریت بیان می شود از زمانی است كه نظریه ها و تئوریهای مدیریت و سازمان پا به عرصه وجود نهادند و مدیریت بصورت رشته ای علمی در میان سایر رشته های علوم مطرح گردید. بنابراین ذكر این مطلب كه رشته مدیریت در سالهای پایانی سده نوزده میلادی شكل گرفته به معنای عدم وجود آن در اعصار پیشین نیست. همانگونه كه به سادگی می توان پذیرفت كشف قدرت جاذبه بوسیله نیوتن به معنای عدم وجود چنین قدرتی قبل از وی نبوده است.

در مقوله مدیریت و سازمان نیز آغاز طرح نظریه های مدیریــت و ســـازمان را می توان در سالهای اولیه قرن بیستم جستجو كرد پس از نظریه بوروكراسی وبر[1] ، اصول مدیریت علمی و اداری تیلور[2] و فایول[3] و نهضت روابط انسانی و مدیریت رفتاری در سالهای دهه 1930 ، نظریه های سیستمی و اقتضایی پا به عرصه وجود نهاد بطوریكه امروزه نیز این مكتب تفكر غالب در مدیریـت و ســازمان می باشد.

اندیشمندان متعدد به شیوه های متفاوتی تئوری های سازمان و مدیریت را طبقه بنــدی كرده‌اند كه غالباً سه مكتب اصلی مدیریت علمی، مدیریت روابط انسانی و مدیریت سیستم ها در تمامی آنها ملاحظه می شود.

هارولد كونتز[4] در طبقه بندی اولیه خود به شش مكتب تحت عناوین 1) مكتب فرایندی یا وظیفه ای مدیریت 2) مكتب تجربی مدیریت 3) مكتب رفتار انسانی در مدیریت 4) مكتب نظام اجتماعی در مدیریت 5) مكتب تئوری تصمیم گیری 6) مكتب كمی و مقداری مدیریت اشاره كرد و حدود نوزده سال بعد این طبقه بندی را به یازده طبقه افزایش داد كه به علت تداخل طبقات درهم و جزئی شدن آنها مورد اقبال چندانی قرار نگرفت.

ویلیام اسكات[5] نیز با پیروی از طبقه بندی تاریخی سه مـكتــب را در مدیریـــت مطــرح می‌داند. مكتب كلاسیك ها كه با تقسیم كار،‌ سلسله مراتب، حیطه نظارت و ساختار منطقی سروكار داشتند و مكتب نئوكلاسیكها كه با نهضت روابط انسانی شناخته می شوند.مكتب سوم، مكتب سیستمی سازمان است كه سازمان را همچون سیستمی با متغیرهای وابسته به محیط توصیف می‌كند و آن را در سطحی بالاتر از دو مكتب قبلی قرار می دهد. در تفكر سیستمی سازمان بصورت یك منظومه واحد كه متشكل از اجزاء‌ مرتبط و متعامل است در نظر گرفته می شود و اصل وابستگی متقابل مهمترین خاصیت آن را تشكیل می د هد. اگر اجزاء و عناصر تشكیل دهنده سازمان را به تنهایی مورد بررسی قرار دهیم سازمان را نشناخته ایم زیرا آنچه سازمان را به صورت یك مجموعه واحد در می آورد همانا روابط متقابل بین اجزاء‌ و عناصر آن است. روابطی كه در مكاتب قبلی چندان مورد عنایت قرار نگرفته بود.

تفكر سیستمی در مدیریت با توجه به عوامل درونی و بیرونی سازمان تصویر كاملتری را از سازمان ارائه كرد و تئوریهای دقیقتری را برای تحلیل مدیریت و سازمان بدست داد. تئوری اقتضایی كه برگرفته شده از مكتب سیستمی در مدیریت است مطلق گرایی در مدیریت را خطا دانسته و مطلوبیت هر شیوه و روشی را در مدیریت وابسته به شرایط و موقعیتی می داند كه در آن زمان و مكان سازمان را احاطه كرده است. در این تئوری مطلوب بودن شیوه های مدیریت بستگی به موقعیت داشته و شیوه ای كه در یك موقعیت مطلوب و مناسب است ممكن است در موقعیتی دیگر نامطلوب و نامناسب باشد. از اینرو این نوع نظریه ها را تئوری ”بستگی[6]“ نیز نامیده اند. امروزه با بهره گیری از این تئوری، مدلهای گوناگونی در شاخه های مختلف مدیریت پرداخته شده است كه هر كدام موضوع موردنظر خود را با دیدی اقتضایی می نگرند. در این تئوری ها بهترین شیوه وجود ندارد و مطلوبیت هر هر روشی بستگی به شرایط و موقعیت دارد.

ریچارد اسكات[7] با در نظر داشتن سیر تحولات تاریخی، نظریه های سازمان و مدیریت را به چهار گروه یا گونه تقسیم كرده است. معیار تقسیم بندی او دیدگاه سیستم باز و بسته نسبت به سازمان و مدلهای منطقی و اجتماعی رفتار انسانها در سازمان است. براساس معیار اول نظریه های سازمان و مدیریت به دو گروه نظریه های سیستم بسته و باز تقسیم می شوند و با توجه به معیار دوم در هر گروه دو نوع مدل كه معطوف به رفتار منطقی و رفتار اجتماعی انسان است دیده می شوند.

در نظریه های گونه اول سازمان به صورت سیستمی بسته در نظر گرفته شده و رفتار انسان منطقی قلمداد می گردد. نظریات علمایی چون تیلور،‌ فایول، گیلولیك در این گونه قرار می گیرند. در این دیدگاه سازمان، ابزاری برای نیل به اهداف از قبل تعیین شده است و رابطه سازمان با محیط بیرونی مدنظر نیست. اهداف روشن،‌ وظایف مشخص، سلسله مراتب دقیق سازمانی،‌ قانونمداری و سایر اصول مدیریت اركان اصلی تفكرات این طبقه از نظریات را تشكیل می دهند. تیلور با تخصصی كردن كارها،‌ جــدا نمـــودن برنامه ریزی از اجرا و استاندارد كردن فعالیتها به كمك روشهای مطالعه كار می كوشید تا كارایی را در سازمانها به حداكثر ممكن ارتقاء دهد و سایر پیشگامان مدیریت نیز همین هدف را با روشهایی مشابه دنبال می كردند. مونی و رایلی[9] با مطرح كردن اصل هماهنگی به عنوان اصلی اساسی در عملكرد متوازن و موزون سازمان و فایول با ارائه چهارده اصل مدیریت كوشیدند تا برای مدیریت موفق در سازمان ضوابط مطلقی را مطرح سازند كه ارتباط چندانی با محیط بیرونی سازمان نداشت و صرفاً در درون سازمان قابل تحقق بود.

در نظریات گونه دوم سازمان بصورت سیستمی بسته در نظر گرفته شده و رفتار انسان اجتماعی است. نظریاتی كه اصطلاحاً روابط انسانی نام گرفته اند در این طبقه قرار دارند. اگر در گونه قبل ارضای نیازهای مادی و جسمانی برای نیل به كارایی مورد تأكید بود در این گونه از نظریه ها ارضاء نیازهای اجتماعی و روانی، اساسی برای عملكرد بالای اعضای سازمان است. التون میو پایه گذار و چهره شاخص در این گونه نظریه هاست. او كه استرالیایی تبار بود در تجربیات خود دریافت كه انسانها همانند نیاز به غذا و هوا و محیط فیزیكی مناسب، نیاز به احساس شخصیت در محیط كار، روابط اجتماعی مطلوب و حرمت و صمیمت در سازمان دارند. در تحقیقات بعدی نیز كه میو به همراه روتلیسبرگر[10] انجام داد نظرات او تأیید شد و نظریات انسانگرایی در مدیریت پا به عرصه وجود گذاشت.

در نظریات نوع سوم سازمان بصورت سیستمی باز در نظر گرفته شده و رفتارها در سازمان منطقی فرض گردیده است. از آغاز دهه 1950 و تا اوایل دهه 1970 نسل جدیدی از تئوریها مطرح شدند كه تأكید و تمركز آنها بر منطقی بودن رفتارها در سازمان با توجه به محیط خارجی سازمان بود. در این تئوریها كوشش شده تا ساختار سازمانی با در نظر گرفتن نیازهای محیط شكل گیرد. وودوارد از زمره اندیشمندانی است كه نظریاتش در گونه دوم قرار می گیرد. وی آثار نظام های فنی بهره گیری شده در صنایع را بر ساختار سازمانی آنها مورد تحقیق قرار داد. وودوارد[11] سه نظام اصلی تولید واحدی، تولید انبوه و تولید فرایندی را در نظر گرفت و میان آنها و قاعده های گوناگون طراحی وابستگی های برجسته یافت. برای مثال مؤسسه های تولید انبوه براساس پژوهشهای وی دارای ساختاری دیوانسالارانه هستند در حالی كه مؤسسه های تولید فرایندی و واحدی، ساختاری زنده و انسانی دارند.

چارلز پرو[12] نیز تقسیم بندی دیگری را در مورد نظام كاری سازمانها ارائه كرد كه در آن از چهار نظام كارهای هنری و صنعتگرانه، كارهای تكراری،‌ كارهای غیرتكراری و كارهای مهندسی نام برد. پرو با استفاده از این طبقه بندی كوشیده است تا ساختار مناسب برای كارایی بیشتر در هر یك از انواع نظام های كاری را ارائه دهد. از نظر او مدیریت زمانی موفق خواهد شد كه با توجه به نظام های كاری موجود در هر سازمان به امر برنامه ریزی، سازماندهی، كنترل و هدایت بپرازد. نظریات نویسندگان گونه سوم نظریاتی است كه اصطلاحاً اقتضایی می نامند. به عبارت ساده آنها كوشیدند تا مدیریت را با اقتضاها و شرایط محیطی هماهنگ ساخته و از حالت مطلق گرایی خارج سازند.

گونه چهارم از نظریه های سازمانی و مدیریت با نگرش سیستم باز و قائل شدن به سرشتی اجتماعی برای رفتارهای سازمانی شكل گرفته اند. نظریات علمایی چون می یر و روان، سالان سیك وپفر[13] تأكید بسیار بر محیط داشته و این پیش فرض را كه سازمانها رفتار و عمكردی عقلایی و منطقی دارند شدیداً مورد تردید قرار داده اند. سازمانها هدف اصلی خود را كه بقاست دنبال می كنند و سایر اهداف كه در فلسفه سازمان منطقی به نظر می رسند مانند كارایی و بهره وری در این میان جنبه ثانویه پیدا می كند. برخی سازمانها كه در محیط هایی كاملاً سیاسی و نهادی قرار گرفته اند، برای ادامه حیات، خود را با هنجارهای نهادی و معیارهای سیاسی منطبق می سازند و ضرورتاً تولید كارآ و خدمت دهی مؤثر برای ادامه كار آنها نقش حیاتی ایفا نمی كند. بنابراین رفتار عقلایی و منطقی در سازمانها كه در گونه قبل مدنظر بود جای خود را به نوعی رفتار اجتماعی- سیاسی می دهد. مارچ و اولسون[14] محیط سازمانها را پر از ابهام و پیچیدگی دانسته و پیش بــینی می كنند در چنین فضایی تصمیم گیری عقلایی كاربرد چندانی ندارد. مسأله قدرت و استفاده از آن در سازمان نیز در تئوریهای گونه چهارم جایگاه ویژه ای داشته پیچیدگی های آن مورد كنكاش قرار گرفته است. به زعم نظریه پردازان این طبقه،‌ برای ارزیابی اثربخشی سازمانها نمی توان به معیارهای صرفاً عینی اتكا نمود، بلكه باید موضوع را بصورت رفتاری اجتماعی و طبیعی به بوته آزمون و بررسی نهاد. دیدگاه نظریه پردازان در این گونه نیز دیدگاهی اقتضایی محسوب می شود(الوانی 1378).




نظرات() 


Buy generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 11:32 ب.ظ

With thanks, Ample write ups!

only here cialis pills canadian discount cialis how to buy cialis online usa online cialis order generic cialis online cialis official site buy cheap cialis in uk price cialis per pill interactions for cialis generic low dose cialis
buy cialis online best price
پنجشنبه 15 آذر 1397 04:04 ق.ظ

Whoa loads of excellent info.
cialis uk tadalafil 10 mg side effects of cialis the best site cialis tablets cialis for sale cialis for sale 5 mg cialis coupon printable cialis para que sirve prescription doctor cialis cialis rckenschmerzen
where to buy cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 10:36 ق.ظ

You said it very well..
effetti del cialis warnings for cialis cialis super acti cialis price in bangalore buy cialis uk no prescription cialis 5 effetti collaterali effetti del cialis ou acheter du cialis pas cher cialis et insomni generic cialis pro
Online cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 11:08 ب.ظ

Nicely put. With thanks!
cialis pas cher paris cialis kaufen only now cialis 20 mg dosagem ideal cialis tadalafil generic 5 mg cialis coupon printable cialis official site buy name brand cialis on line does cialis cause gout cialis daily new zealand
buy cialis with no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 12:12 ب.ظ

Incredible many of great data!
canadian drugs generic cialis cialis soft tabs for sale cialis pills tadalafil 5mg cialis lilly tadalafi cialis side effects cialis cuantos mg hay generic cialis at the pharmacy 200 cialis coupon buy cialis sample pack
buy tadalafil no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 12:38 ق.ظ

You actually explained that perfectly.
tadalafil tablets cost of cialis per pill how to purchase cialis on line cilas buy cialis cheap 10 mg cialis 20mg preis cf cialis dosage what is cialis cialis kaufen wo cialis wir preise
Cialis generic
دوشنبه 12 آذر 1397 11:39 ق.ظ

Appreciate it! Ample posts.

we choice cialis uk cialis for sale south africa cialis 5 mg effetti collateral cialis para que sirve buying cialis overnight cialis arginine interactio cialis 50 mg soft tab does cialis cause gout cialis tadalafil online safe dosage for cialis
Cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 12:14 ق.ظ

Amazing tips. Thank you!
no prescription cialis cheap cialis qualitat cialis wir preise cialis 5 mg funziona click here to buy cialis prices for cialis 50mg cialis vs viagra warnings for cialis tesco price cialis weblink price cialis
Generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 11:05 ق.ظ

With thanks. An abundance of facts.

cialis soft tabs for sale cialis online click now cialis from canada wow look it cialis mexico cialis professional yohimbe canadian discount cialis cialis for bph buying cialis overnight cialis en 24 hora venta de cialis canada
buy cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 12:15 ق.ظ

Awesome data. Cheers.
best generic drugs cialis how to buy cialis online usa purchasing cialis on the internet cialis online click now cialis from canada cialis professional yohimbe cialis 5 mg buy viagra cialis levitra generic cialis with dapoxetine cheap cialis
Buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 11:00 ق.ظ

You revealed that very well!
cipla cialis online enter site 20 mg cialis cost cialis reviews cialis sans ordonnance click now cialis from canada cialis for daily use only now cialis 20 mg when will generic cialis be available how does cialis work cialis tablets
Generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 11:43 ب.ظ

Many thanks. An abundance of tips!

if a woman takes a mans cialis cialis 05 cialis cuantos mg hay cialis 30 day sample cialis 5 mg scheda tecnica cialis coupon buying brand cialis online cialis online napol rezeptfrei cialis apotheke cialis daily dose generic
buy cialis us pharmacy
جمعه 9 آذر 1397 12:03 ب.ظ

Truly a lot of awesome material!
il cialis quanto costa cialis baratos compran uk cialis e hiv chinese cialis 50 mg buy online cialis 5mg canadian drugs generic cialis cialis 5 mg para diabeticos how to buy cialis online usa order cialis from india cialis qualitat
Cialis pills
جمعه 9 آذر 1397 12:39 ق.ظ

Excellent content. Appreciate it.
costo in farmacia cialis cialis purchasing what is cialis generic cialis at walmart cialis prezzo al pubblico wow cialis 20 cialis 20 mg cut in half cialis mit grapefruitsaft buy cialis online where to buy cialis in ontario
Generic cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:17 ب.ظ

With thanks. Quite a lot of postings!

does cialis cause gout cialis per paypa cialis vs viagra cialis pills cialis bula import cialis venta de cialis canada cialis patentablauf in deutschland where cheapest cialis viagra vs cialis
buy generic cialis pills
پنجشنبه 8 آذر 1397 12:55 ق.ظ

You actually said that very well.
cialis for sale in europa cialis 20mg click now cialis from canada cialis herbs wow cialis 20 cialis in sconto cialis in sconto click now buy cialis brand tadalafil 20mg does cialis cause gout
Cialis generic
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:34 ب.ظ

Fantastic data. With thanks.
fast cialis online cialis coupons printable generic cialis review uk cialis coupons printable brand cialis nl cialis super kamagra walgreens price for cialis cialis 5 mg schweiz cialis diario compra buy online cialis 5mg
buy cialis medication
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:31 ق.ظ

You definitely made the point.
buy original cialis the best choice cialis woman usa cialis online cialis side effects wow cialis tadalafil 100mg buying cialis on internet cialis generisches kanada cialis 5mg generic cialis review uk generic cialis at walmart
levitra without a doctor prescription
پنجشنبه 19 مهر 1397 12:23 ق.ظ

Thanks a lot! Useful stuff!
vardenafil 20mg levitra online vardenafil vardenafil levitra vardenafil 20mg levitra 20 mg bayer prezzo levitra online levitra generic vardenafil 20mg
Cialis pills
سه شنبه 10 مهر 1397 12:27 ق.ظ

Regards, Great information!
where to buy cialis in ontario cialis 5 mg funziona cialis online holland can i take cialis and ecstasy cialis manufacturer coupon cialis 20 mg effectiveness link for you cialis price cialis authentique suisse cialis coupon click here take cialis
Cialis pills
شنبه 7 مهر 1397 10:37 ب.ظ

Perfectly voiced of course. .
price cialis best effetti del cialis cialis 10 doctissimo generic cialis pro cialis et insomni cialis usa cost cialis prezzo in linea basso tadalafil 10 mg cialis coupons printable cialis canada
http://cialissy.com/
شنبه 7 مهر 1397 07:08 ب.ظ

Incredible lots of good info.
how to purchase cialis on line only here cialis pills cialis et insomni cialis vs viagra cialis reviews comprar cialis navarr cialis 30 day sample ou trouver cialis sur le net cialis therapie cialis 05
buy cialis pills online
جمعه 6 مهر 1397 06:55 ب.ظ

You've made your point quite clearly..
cost of cialis cvs only best offers 100mg cialis venta cialis en espaa trusted tabled cialis softabs buy cialis sample pack generic low dose cialis can i take cialis and ecstasy comprar cialis navarr cialis generico lilly cialis 20 mg best price
canada pharmacy online
شنبه 31 شهریور 1397 02:05 ب.ظ

Factor well regarded!.
canadian government approved pharmacies canadian cialis canadian rx world pharmacy north west pharmacies canada canada online pharmacies legitimate aarp recommended canadian online pharmacies canadian pharmacies that ship to us pharmacy canada 24 northwest pharmacy canada canadian pharmaceuticals for usa sales
http://viagrayosale.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 04:07 ب.ظ

Seriously lots of useful info!
cialis 5 mg funziona cialis generika in deutschland kaufen tadalafil tablets cialis dosage amounts tesco price cialis generic cialis pro generic cialis levitra cialis 100mg suppliers 40 mg cialis what if i take cialis 10mg prix pharmaci
cialisvipsale.com
جمعه 23 شهریور 1397 05:45 ب.ظ

Amazing a lot of useful info!
tadalafil 20mg precios de cialis generico cialis generico en mexico callus cipla cialis online cialis mit grapefruitsaft cialis generique 5 mg cialis italia gratis cialis para que sirve cialis preise schweiz
http://eddrugsgeneric.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 12:39 ق.ظ

You actually explained this adequately.
costo in farmacia cialis cialis from canada generic cialis levitra click here cialis daily uk cialis 10mg prix pharmaci deutschland cialis online acquistare cialis internet enter site natural cialis cialis authentique suisse cialis prezzo al pubblico
canadianpharmacytousa.com
سه شنبه 13 شهریور 1397 04:52 ب.ظ

You actually revealed it adequately.
drugs for sale online drugs for sale canadian pharmacy no prescription online pharmacies mexico canadian prescriptions online serc 24 mg northwest pharmacies online top rated canadian pharmacies online canada medications information canadian cialis canada medications buy
http://buycialisonla.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 02:21 ق.ظ

Incredible quite a lot of great material!
can i buy viagra without a prescription where can i buy viagra without a prescription get viagra prescription how to buy viagra online uk where can you buy viagra online safely buy viagra online no prescription buy viagra plus buy viagra sample how to buy viagra pharmacy order online
Cialis generic
دوشنبه 12 شهریور 1397 06:49 ب.ظ

You have made your stand quite clearly!.
generic cialis with dapoxetine viagra vs cialis canadian cialis sialis wow cialis tadalafil 100mg we recommend cheapest cialis viagra vs cialis wow look it cialis mexico try it no rx cialis i recommend cialis generico
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ:



آرشیو:


آخرین پستها:


نویسندگان:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox