تبلیغات
مقــــــــالات علمـــــــی مدیـــــــریت آمــــوزشــــــــی - بازگشت سرمایه الگویی؛ برای ارزیابی اثربخشی آموزش
 

بازگشت سرمایه الگویی؛ برای ارزیابی اثربخشی آموزش

نوشته شده توسط :محـــسن مهــرگانی
جمعه 28 آبان 1389-11:20 ق.ظ

مولف/مترجم: محمد رحیم جعفرزاده


موضوع: ارزیابی عملکرد / مدیریت آموزشی


سال انتشار(میلادی): 2007


وضعیت: تمام متن


منبع: ماهنامه تدبیر-سال هجدهم-شماره180


تهیه و تنظیم: پایگاه مقالات مدیریت


چکیده:


برای جهت دار کردن آموزش ، تعیین میزان اثربخشی دوره های آموزشی در نیل به اهداف سازمان ضروری است. به همین منظور رویکردها و الگوهای ارزشیابی اثربخشی متعددی مطرح شده است. در این مقاله ما سعی کرده ایم الگوی ارزیابی اثربخشی ROI=RETURN OF INVESTMENT را به عنوان یکی از الگوهای مطرح در این زمینه معرفی کنیم . ابتدا به ضرورت ارزیابی اثربخشی آموزش می پردازیم، سپس به علل تنوع الگوها و رویکردها در زمینه ارزیابی اثربخشی آموزش اشاره می کنیم و در ادامه به معرفی الگوی ارزیابی اثربخشی آموزشی بازگشت سرمایه (ROI) می پردازیم.


مقدمه


جهان امروز، جهان تغییر و تحول است. بندرت روزی بدون نوآوری در جهان اقتصاد‌، تغییر در تولید یا وضعیت خدمات می گذرد. در چنین شرایطی بیشتر سازمانها به دنبال راه حلی برای تطبیق با این شرایط هستند‌. راه حلی که توسط بیشتر صاحب‌نظران عنوان شده ، آموزش و بهسازی منابع انسانی است. از لحاظ علمی نیز فشارهای فرهنگی‌، اجتماعی ، تکنولوژیک، اقتصادی و سیاسی با هم ترکیب شده اند تا سازمانها را مجبور کنند به پتانسیل های اساسی به طور کل و به آموزش به طور خاص توجه بیشتری داشته باشند.


با توجه به مباحث فوق غالب سازمانها و موسسات پیشرو ، بیش از پیش توجه خود را به دوره های آموزشی به منظور بهسازی منابع انسانی خویش معطوف داشته اند. اما در حالی که اهمیت و ضرورت طراحی و اجرای آموزشهای حین کار در سازمانها به صورت یک امر طبیعی در آمده است و همگان بر آن اتفاق نظر دارند ، آنچه در طراحی و اجرای آموزش اهمیت فوق‌العاده‌ای پیدا می کند ، ارزیابی اثربخشی این نوع آموزشهاست که بتوان ازنتایج به دست آمده ، آموزشهای تکمیلی و جهت داری را طراحی کرد.


تعیین دقیق اثرات و نتایج یک دوره آموزشی بر شرکت کنندگان و تعیین دقیق نحوه عملکرد آنها در بازگشت به محل کار خود در سازمان ، فرایندی است پیچیده و مشکل و گاه مبتنی بر قضاوتهای ذهنی کسانی است که هر چند در تهیه و اجرای ظاهراً موفقیت آمیز یک دوره آموزشی کوشش بسیار به عمل می آورند ، اما کمتر به آثار و نتایج عملی دوره آموزشی توجه دارند . (ساعتچی، 1368)


 


ضرورت ارزیابی اثربخشی آموزش


یک برنامه فعالیت آموزشی تنها زمانی می تواند ارزشمندی خود را توجیه کند که شواهد قابل اطمینان و معتبری در مورد تاثیر آموزش بر بهبود رفتار و عملکرد شرکت کنندگان و بالطبع منافع سازمانی عرضه کند . این امر به جنبه مهمی از آموزش و ارزشیابی آموزش اشاره دارد که معمولاً از آن با عنوان


« اثربخشی آموزش» یا « ارزیابی اثربخشی آموزش» یاد می شود .


سالانه سازمانها مبالغ هنگفتی را برای آموزش مهارتهای خاص صرف می کنند. بدون اینکه اثربخشی آنها به طور مطلوب اندازه گیری شود یا سیستم بازخورد مناسبی در سازمان وجود داشته باشد . متاسفانه در بسیاری از موارد سیستم اثر بخشی اصلاً وجود ندارد یا بسیار پراکنده و بی نظم است.


از سوی دیگر هر گونه بی توجهی و سهل انگاری در ارزشیابی دوره های آموزشی موجب خواهد شد که آن دوره ها به صورت اقدامی تفننی برای کارکنان و یا تلاش برای استفاده از مزایای آن درآید. (ابیلی ،1372 ) از طریق تعیین میزان اثربخشی عملیات و مداخلات آموزشی می توان قضاوت کرد که عملکرد برنامه آموزشی تا چه اندازه مطلوبیت دارد وتا چه اندازه باید بهبود یابد . اما به طور کلی دلایل تعیین اثربخشی برنامه های آموزشی عبارتند از :


1- تعیین بازده آموزش


2- ارتقای کیفیت آموزش


3- توسعه اعتماد جمعی


مفید بودن ارزشیابی آموزش در مطالعات گزارش شده بسیاری از نویسندگان اثبات شده است . آموزش دهندگان درهمه رشته‌ها باید برنامه ارزشیابی آموزش را تدوین کنند.


به طور کلی ارزیابی آموزش جزء جدایی ناپذیر فرایند آموزش به شمار می رود و قرار دادن آن به عنوان بخشی از فرایند آموزش، نشان دهنده مهارت در طراحی یک برنامه آموزشی به شمار می رود .


 


علل تنوع الگوها و رویکردهای اثربخشی آموزش


در ارزشیابی الگو های متعددی وجود دارد . این الگوها براساس دیدگاههای خاصی که در تعریف ارزشیابی وجود دارد شکل گرفته اند . این دیدگاهها هریک ، جنبه هایی خاص از ارزشیابی را مورد نظر قرار داده و الگوی خاصی را تنظیم کرده اند . برخی از الگو ها توجه خود را به ارزشیابی رفتار یادگیرنده ، مواد آموزشی یا شیوه های مربوط به آن معطوف کرده اند . گروه دیگری از الگوها ، بر اهمیت نقش ارزشیابی در برنامه ریزیهای درسی تاکید کرده و در این رابطه کوشیده اند تا با استفاده از الگوهای متعدد نسبت به اصلاح برنامه ریزی آموزشی اقدام کنند و دسته دیگری از الگوها بر اهمیت گردآوری اطلاعات برای تصمیم گیری تاکید دارند .


تعدد در رویکرد و مدل های ارزیابی می تواند دلایل چندگانه ای به شرح زیر داشته باشد :


1- متخصصان ارزشیابی بر الگوهای اولیه مورد انتخاب خود ملاحظات ارزشی تازه تری را اضافه


کرده اند. (ابیلی ، 1375)


2- تجارب متفاوت متخصصان و ارائه کنندگان مدل های آموزش ، که در بازتاب تجربیات خود از ارزشها و جهان‌بینیهای متفاوت استفاده کرده اند .


3- دلیل دیگر تنوع مدل های ارزشیابی را می توان در پیدایش آنها در موقعیتهای متفاوت جستجو کرد.


4- تفاوت در اهداف در نظر گرفته برای ارزشیابی؛ اینکه هدف ارزشیابی را اصلاح برنامه بدانیم یا آگاهی یافتن از میزان تاثیر برنامه .


5- تاکید بر بخش خاصی از فرایند ارزشیابی. (کیامنش،1377).


ارزشیابی بخش نهایی تقریباً همه سیستم‌های توسعه آموزشی است. زیرا تکنیک ها و متدلوژی هایی را برای تعیین اثربخشی و راههایی را برای بهبود مداخلات آموزشی فراهم می آورد.


الگوی بازگشت سرمایه


اثربخشی تعداد کمی از برنامه های آموزشی مدیران در سطح کاربردی اندازه گیری می شود. و تعداد کمی از شرکتها آموزش را در این سطح ارزشیابی و از اطلاعات حاصل از اهداف ، در ارزشیابی برنامه ها استفاده می کنند. بر اساس گزارش انجمن آمریکا برای آموزش و توسعه، در سال 1996 فقط در دو درصد از برنامه های آموزشی توسعه ای ، اثرات مالی ارزشیابی شده اند.


در سالهای اخیر نرخ بازگشت سرمایه (ROI ) به یک موضوع اساسی برای مدیران تبدیل شده است . بسیاری از متخصصان معتقدند که محاسبه آن در آموزش ممکن نیست و برخی دیگر شاخصها و روشهایی برای آن ارائه داده اند .


یک روند قوی به طرف تدوین و بررسی روابط برنامه آموزشی که نتایجشان مشخص، ارزشیابی و گزارش شده باشد ، وجود دارد. سرمایه گذاری وسیع در بودجه های آموزشی و نیاز به نشان دادن ارزش برنامه ها ، محرکهای اولیه برای گرایش فزاینده به باز گشت سرمایه گذاری آموزشی است. اما مشکل آن است که بازگشت سرمایه در برنامه های آموزشی معمولاً ناشناخته است. این فقر ارزشیابی ممکن است به علت کمبود اعتبار ، کمبود ابزارهای مناسب برای ارزشیابی ، ناتوانی ارزشیابان در مشارکت دادن سرمایه گذاران و ناتوانی در به دست آوردن رویکردهای جامع برای آموزش باشد . به همین دلیل منافع برنامه های آموزشی اغلب ذهنی هستند و مشکل است در قالب اصطلاحاتی پولی در آیند.


اگر چه تحقیقات بسیاری در سطح اثر بخشی آموزشی انجام شده است ، دونالد کرک پاتریک اولین فردی است که چارچوبی را برای اندازه گیری ارزشیابی مفهومی توسعه داد .


در سال 1956 ، دونالد کرک پاتریک الگوی ارزشیابی چهارسطحی معروفش را برای برنامه های آموزشی طراحی کرد و پس از آن و براساس این شالوده، جک فیلیپس سطح پنجمی بر آن اضافه کرد و آن را ROI ( بازگشت سرمایه ) نامید که اشاره به بازگشت سرمایه گذاشته شده در برنامه آموزشی دارد .


الگوی ROI یا الگوی فیلیپس حاصل توسعه الگوی کرک پاتریک است . بازگشت سرمایه پنجمین سطحی است که به این الگو افزوده شده است. فیلیپس در این مدل نشان می دهد که چگونه باید مقادیر پولی یا مالی در ارزش آموزش دخالت داد و بازگشت سرمایه را در یک فعالیت آموزشی محاسبه کرد.


هامبلین (1974) نیز به این سطح (سطح پنجم) ، به عنوان سطح «ارزش نهایی» یا «هزینه – کارایی» اشاره کرده است. این سطح از ارزشیابی ، خصوصاً ارزش پولی برنامه آموزشی را ارزشیابی


می کند . به این معنی که سطح پنجم ارزشیابی اطلاعات کمی سطح چهارم را در قالب پولی پوشش می دهد . در این سطح هم داده های کمی و هم اطلاعات کیفی برای تعیین اثر مالی برنامه آموزشی استفاده


می شوند .


روش «بازگشت سرمایه» یک روش مالی است که می تواند برای ارزشیابی آموزش ، شناسایی منابع و سرمایه گذاری در فعالیتهای آموزشی استفاده شود. (Kava Lynch, et al, 2005)


سه سطح ارزیابی شده درمرحله نتایج شامل نتایج مفهومی ، عملکردی و مالی است. نتایج مفهومی پایه ای برای منافع سازمانی هستند، مانند نگرشها و خلاقیتها. نتایج عملکردی اشاره به بهبود های قابل اندازه گیری در سازمان مانند ، افزایش کارایی وکاهش غیبت دارند ، نتایج مالی هزینه های مالی ومنافع مالی مانند افزایش فروش و سقف تولید هستند .


مراحل ارزشیابی بر اساس مدل ROI


مرحله اول : ارزشیابی برنامه ریزی


اولین مرحله ارزیابی مدل بازگشت سرمایه، ارزیابی برنامه ریزی است‌. این مرحله در چند گام انجام


می شود . گام اول شامل ، تعیین اهداف برنامه ، اهداف ارزشیابی ، تعریف انواع منافعی که باید ارزشیابی شوند ، تعیین روشهای جمع آوری اطلاعات و تعیین زمان برای ارزشیابی می شود . مرحله ارزشیابی برنامه یک گام مقدماتی است که منطبق بر طراحی برنامه است که در گام نخست از اهداف برنامه که در ضمن طراحی برنامه تعریف شده اند یا باید تعریف شوند ، استفاده می‌کند. اگر هدفهای برنامه به روشنی تعریف


نشده باشند، نیاز است، قبل از ادامه فعالیت در این مرحله و قبل از حرکت در مرحله دوم آنها را تعریف کرد . اهداف یادگیری یک جنبه مهم از طراحی آموزشی هستند.


رابرت ماگر بیان می کند سه عنصر خاص در اهداف یادگیری وجود دارند. این عناصر عبارتند از :


الف ) عملکرد خاص مورد انتظار .


ب ) شرایطی که تحت آن عملکرد مورد انتظار است .


ج ) حداقل سطح قابل قبول عملکرد.


برای تعیین نتایج سازمانی و خط پایه اثر روی سازمان ، یک تحلیل از نوع ارزشیابی «بازگشت سرمایه» نیاز است.


گام بعدی از مرحله ارزیابی برنامه‌ریزی‌، تعیین منافع برنامه آموزشی است . منافع به وسیله یک رویکرد ترکیبی ارزشیابی می شوند . اما عناصر هر برنامه ممکن است متفاوت باشند .سازمانها


می توانند نتایج شان را اندازه گیری کنند. این اندازه گیری می‌تواند به وسیله مشاهده عملکرد یا


روشهای جمع آوری اطلاعات زیر تکمیل شود :


1- چه نوع اطلاعاتی نیاز است جمع آوری شوند ؟


2- آسانترین روش برای جمع آوری این اطلاعات کدام است ؟


3- چه کسی باید این اطلاعات را جمع آوری کند ؟


4- کدام روش می تواند بیشترین پاسخ را بدهد ؟


مرحله دوم : جمع آوری داده ها


دومین مرحله از مدل بازگشت سرمایه جمع آوری داده هاست . این مرحله شامل تعیین هزینه های برنامه و جمع آوری فیزیکی داده های منافع است . این مرحله در چند گام انجام می شود :


نخستین گام از جمع آوری داده ها، تعیین هزینه های برنامه آموزشی است‌. برای هر برنامه ای سه نوع هزینه وجود دارد . سیاهه هزینه های شناخته شده ، دیگر هزینه های شناخته شده ، هزینه های اضافی برآورد شده ، هزینه های واقعی رخ داده به‌واسطه توسعه و اجرای برنامه آموزشی هستند. دیگر هزینه های شناخته شده ، هزینه هایی هستند که جزء سیاهه هزینه ها یا ذکر شده در هزینه برنامه نیستند. سومین نوع هزینه ، هزینه های اضافی در نظر گرفته شده اند . این یک مقوله وسیع و متنوع است و ممکن است شامل هزینه های درونی و بیرونی شود‌.


دومین گام نیز شامل جمع آوری داده است . این گام به وسیله روش خاص در زمان خاص بر اساس آنچه در مرحله نخست تعریف شده است برداشته می شود .


مرحله سوم : تحلیل داده


مرحله سوم از این روش شامل ارزیابی داده ها ، جمع بندی و گزارش نتایج است‌. ارزیابی اطلاعات، هزینه ها و منافع را مشخص می سازد . هزینه ها قابل فهم هستند . برای تعیین منافع ضروری است، اطلاعات کمی به ارزش پولی تبدیل شوند. در هر سوال با یک کاربرد خاص ، از پاسخ دهنده خواسته می‌‌شود تا وضعیت مالی را نشان دهد . همچنین از پاسخ دهندگان خواسته می شود تا درصد اطمینانشان در کارایی وضعیت مالی را نشان دهند . این فاکتور اطمینان برای ایجاد پایه ای برای کاربرد چندگانه ارزیابی منافع به وسیله درصد اطمینان برای هر سوال استفاده شده است . وضعیت منافع در همه منابع در نهایت جمع می شود. ROI سپس با استفاده از نرخ مالی ساده از 100 محاسبه می شود . هدف از جمع بندی و گزارش فرایند ، بهبود برنامه و نمایش و مسئولیت پذیری برای برنامه است . با گزارش نتایج به سوالات زیرپاسخ داده می شود :


_ آیا برنامه آموزشی به اهداف یادگیری دست یافته است ؟


_ آیا برنامه های آموزشی تغییری در سازمان بوجود آورده اند ؟


_ آیا ارزش پول هزینه شده ، به وسیله برنامه به دست آمده است ؟


اگر پاسخ سوالات مثبت باشد برنامه موفقیت آمیز بوده است‌. موفقیت هر برنامه وابسته به


هدفهای ارزشیابی است ، آنچنان‌که در مرحله اول در این مدل تعریف شده است.


در منابع و مراجع مختلف برای محاسبه ROI نکات راهنمای مختلفی ارائه و مطرح شده است که این موارد عبارتند از :


* برای هر ارزیابی باید اهداف مشخص شوند . برخی از سازمانها برای هر سطح از برنامه های آموزشی، هدف تعیین می کنند‌. با تعیین چنین اهدافی برای همه سطوح ارزیابی ، لازم است که بخشهای توسعه منابع انسانی، به اندازه گیری و ارزیابی متعهد شوند .


* طراحی آموزش و اندازه گیری آن باید همزمان انجام شود . انجام برنامه ریزی آموزشی و برنامه ریزی اندازه گیری آموزش به طور همزمان موثرتر است، زیرا اطلاعات مورد نیاز آنها مشابه است .


* ارزیابی آموزشی باید بر سطح خرد متمرکز باشد . به منظور اندازه گیری موثر ROI پاسخگویان باید بر یک برنامه یا تعدادی برنامه یکپارچه متمرکز شوند .


* برای جمع آوری اطلاعات از روشهای مختلفی استفاده کنید‌. روشهای جمع آوری داده‌ها


می تواند دربرگیرنده مصاحبه ، گروه تمرکز‌، پرسش‌نامه ، برنامه عملیاتی ، قراردادها و بررسی عملکرد باشد .


* اثرات عوامل جانبی ر ا مشخص کنید . پیش از ارزیابی اثرات آموزش لازم است اثرات سایر عوامل که برنتایج موثرند را جدا کنید .


* از نتایج گروههای کنترل استفاده کنید . یکی از راهها سنجش موثر سایر عوامل ، مقایسه نتایج یک گروه کنترل با نتایج گروه آموزش دیده است .


* در هر بار ROI را برای یک دوره آموزشی محاسبه کنید . برای اکثر سازمانها‌، بخصوص آنهایی که تجربه و سابقه لازم برای محاسبه ROI را ندارند ، بهتر و عملی تر آن است که هر بار فقط برای یک برنامه آموزشی، ROI را محاسبه کنند .


 


 


مراحل جمع‌آوری، تجزیه و تحلیل داده‌ها


این مرحله شامل چهار گام است.


1 – تفکیک اثرات آموزش


برای تعیین بازگشت سرمایه در آموزش باید قادر باشید تغییراتی را که به عنوان نتیجه آموزش حاصل می شوند را اندازه‌گیری کنید. در نتیجه باید وضعیت عملکرد یا سطح دانش را ، قبل از اینکه آموزش صورت گرفته باشد ، بدانید. اندازه گیری داده های پیش از آموزش باید شامل اشتباهات تکراری ، نسبت ساعتهای کار بر واحد تولید یا خدمات ، هزینه پولی مواد ضایعاتی ، تعداد محصولات برگشتی یا معیوب ، حجم


فروشهای از دست رفته ، میزان غیبت ، نرخ ریزش یا بررسی مشکلات (درگیری ، مشاجره و


مباحث ) ناشی از رضایت نداشتن مشتری باشد .


تفکیک اثرات آموزش، شامل شناسایی کلیه عوامل کلیدی است که در عملکرد کارکنان و نتایج کسب کار تاثیر می گذارد . گروههای متمرکز ، پرسشنامه ها ، بررسیها و مشاهدات ، جمع آوری این داده ها را تسهیل می کنند و این امر با مشارکت کارکنان ، مدیران ارشد ، سرپرستان ، مشتریان ، فروشندگان و متخصصان آموزش و توسعه منابع انسانی میسر می شود .


2- تبدیل اثرات آموزش به منافع مادی


اثرات یا منافع یک برنامه آموزشی همیشه باید مشخص و مناسب باشد و هزینه پولی مصرف شده از سوی مدیریت را برگرداند . سرپرستان ، کارآموزان ، روسای قسمتها یا بخشها ، مدیران اجرایی ارشد ، و یا هیئتهای مدیره که در جایگاه بالای سازمان هستند‌، تغییرات در عملکرد یا اثر در لایه پایین سازمان را مشاهده می کنند .


اثرات آموزش می تواند مشهود یا نامشهود باشد که اغلب با اصطلاح « داده سخت» و « داده نرم» ظاهر می شود . داده سخت به صورت کمی ، آماری و عددی است و بسادگی به شکل منافع مادی تفسیر


می شود . مانند میزان بهره وری (مقدار یا ارزش بازار )، میزان کیفیت (تعداد ضایعات یا قیمت ضایعات)، ساعات کار هر واحد تولید، ساعات توقف ناشی از خرابی تجهیزات و غیره ، غیبت و زمانهای تاخیر‌، مطالبات پاداش کارگران (نوع و تعداد حوادث یا بیماری ، ایام بیکاری یا کم کاری‌)، تعداد فروش یا قیمت ریالی حاصل از فروش به هر مشتری ، درصد سهم بازار‌، میزان یا شاخص رضایت مشتری و تعداد مشتریان با خرید مجدد . داده نرم کیفی است و به منافع نامشهود که نظری و براساس قضاوت فردی است، مربوط می شود. از این رو اندازه گیری آن به صورت منافع مادی مشکلتر است ، مانند بهبود رضایت شغلی‌، بهبود کار تیمی ، افزایش تعهد سازمانی ، بهبود برنامه ریزی متوالی، افزایش ارتباطات در سطوح مختلف شغلی، شفافیت بیشتر در ارتقای فرصتهای معین و... .


3- محاسبه هزینه آموزش


مدیران منابع انسانی معمولاً قادر هستند هزینه های یک برنامه آموزشی را ثبت کنند‌. هنگام محاسبه هزینه ها باید دقت شود کلیه هزینه های غیر مستقیم از جمله استفاده از زمان کارکنان ، مواد موجود ، تجهیزات ، کلاس درس و غیره ، فراموش نشود . استفاده از واژه تمام هزینه که اغلب اوقات به کار می‌رود به معنی تعیین هزینه برنامه آموزش شامل هزینه های مستقیم و غیر مستقیم است که


نمونه هایی از آن عبارتند از :


_ هزینه برگزاری دوره ، تجزیه و تحلیل نیازها ، نوشتن ، نشان دادن ، تست اعتبار بخشی و ابزار ارزشیابی .


_ حقوق و دستمزد نیروی انسانی ، مدیریت و کارکنان در گیر در طراحی و برگزاری دوره .


_ حقوق و دستمزد فراگیران .


_ دستمزد کارکنان موقت یا پیمانی اجرت بگیر برای حفظ بهره وری و یا خدمات رسانی منظم در مدت زمان نبود کارکنان به لحاظ اعزام به آموزش .


_ کاهش در آمد در موقعی که کارکنان درگیر فعالیت های آموزشی هستند .


_ تجهیزات و تسهیلات سخت افزاری و نرم افزاری و غیره .


4 - مقایسه ارزش اثرات با هزینه های رخ داده


معادله ROI از میزان منافع و هزینه های رخ داده به شرح زیر استفاده می کند :


 


 


ممکن است همیشه اندازه گیری ROI آسان نباشد . در مورد اینکه سازمانها مجموعه‌ای منظم از نوآوری و رشد بازرگانی پس از یک تحلیل دقیق و جامع ازROI به دست می آورند، تردید وجود دارد . اما سازمانها دریافته اند که تغییرات سریع در حال وقوع است و اگر روشهای کاری شان را با تکنولوژی جدید به روز نکنند، شغلشان را از دست خواهند داد .


مباحث زیادی در موردROI وجود دارد‌. آیا شما قادرید بروشنی نشان دهید که این آموزش بوده که رضایت مشتری را تغییر داده است ؟ آیا شما مطمئن هستید که می توانید آموزش را برای بیشتر کارمندان قبل از اینکه برنامه آموزشی متروک شود مهیا کنید؟ آیا شما مطمئن هستید که آموزش عامل بهبود عملکرد کارکنان بوده است یا مدیر جدید ، یا تغییر در برنامه پاداش ؟ چه موقع تصمیم به اندازه گیری نتایج آموزش می کنید ، سه ماه یا شش ماه بعد ؟ زمان منطقی و مفید برای شرکت شما چقدر است ؟


 


نتیجه گیری


ارزیابی اثربخشی مداخلات آموزشی ازپیچیده ترین و مبهم ترین و در عین حال ضروری ترین و حیاتی ترین گام های آموزش است. در میان الگوهای متعددی که برای ارزیابی اثربخشی تدوین و طراحی شده است ، الگوی ارزیابی بازگشت سرمایه (ROI) از پیچیدگی و کاربرد بیشتری برخوردار است. این الگو نسبت به سایر الگوها از جامعیت بیشتری برخوردار بوده و برای دستیابی به آن اطلاعات جامعتری نیاز است و به‌تبع آن مراحل متعددتری باید اعمال شود و برهمین اساس برتر از سایر الگوهاست. در کاربرد این الگو برای ارزیابی اثربخشی دوره های آموزشی باید به موارد راهنمای اشاره شده در متن توجه کرد. همچنین به نظر می رسد این الگو برای دوره های بلند مدت نسبت به دوره های کوتاه مدت و برای دوره های فنی – مهارتی نسبت به دوره های شناختی – اداراکی و برای شرکتها و سازمانهای صنعتی و تولیدی نسبت به سازمانهای خدماتی از کاربرد مناسب تری برخوردار باشد .


 


منابع


1 - بولا .اچ . اس، ارزشیابی طرح و برنامه های آموزشی برای توسعه ، ترجمه خدایار ابیلی، چاپ اول ، تهران : موسسه بین الملل روش های آموزش بزرگسالان ،1375 .


2 - ابیلی، خدایار.«ضرورت ارزشیابی دوره های آموزشی ضمن خدمت در سازمانها »، کنفرانس چهاردهم وزارت فرهنگ و آموزش عالی ، سال سوم شماره 5 ، 1372.


3 - ساعتچی، محمود. «فرایند ارزشیابی دوره های آموزشی کارکنان سازمانها» ، فصلنامه مدیریت دولتی‌، دوره جدید شماره ششم .1368


4 - کیامنش ، علیرضا . روش های ارزشیابی آموزشی‌، چاپ پنجم ،تهران : مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه پیام نور ، 1377.





نظرات() 


Cialis generic
پنجشنبه 15 آذر 1397 11:10 ب.ظ

Info nicely applied!.
cialis generico online how to purchase cialis on line we like it safe cheap cialis cialis prezzo al pubblico cialis qualitat how to buy cialis online usa cilas cialis soft tabs for sale female cialis no prescription order cialis from india
buy cialis usa
پنجشنبه 15 آذر 1397 03:41 ق.ظ

Kudos. Useful stuff.
cialis canada on line buy online cialis 5mg cialis patentablauf in deutschland cialis savings card compare prices cialis uk cialis 5 mg scheda tecnica enter site very cheap cialis look here cialis order on line cialis prezzo di mercato calis
buy cheap cialis coupon
چهارشنبه 14 آذر 1397 10:22 ق.ظ

Whoa a lot of wonderful tips!
only here cialis pills cost of cialis per pill usa cialis online the best choice cialis woman we use it 50 mg cialis dose we choice cialis uk compare prices cialis uk cialis generika in deutschland kaufen cialis kaufen wo cialis super acti
buy cialis delhi
سه شنبه 13 آذر 1397 10:53 ب.ظ

Useful information. Thank you.
usa cialis online cialis 50 mg soft tab order cialis from india cialis 20 mg cut in half cialis dosage recommendations tadalafil 5mg cialis 100mg suppliers cost of cialis cvs order cialis from india wow look it cialis mexico
buy cheap cialis no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 11:59 ق.ظ

Excellent postings. Cheers.
import cialis cialis great britain cialis for sale preis cialis 20mg schweiz cialis price in bangalore 40 mg cialis what if i take cialis canadian drugs cialis prices in england when can i take another cialis buying brand cialis online
buy cialis online cheap
سه شنبه 13 آذر 1397 12:23 ق.ظ

Thank you, I enjoy it!
cialis lilly tadalafi cialis e hiv warnings for cialis cialis for daily use cialis alternative cialis generique we like it cialis price generic cialis soft gels 40 mg cialis what if i take cialis 05
buy cialis usa
دوشنبه 12 آذر 1397 11:26 ق.ظ

Seriously a good deal of valuable knowledge.
prix cialis once a da order cialis from india cialis coupon cialis 20 mg effectiveness generic cialis at the pharmacy canadian cialis tadalafil 20mg cialis 5 mg funziona cialis patentablauf in deutschland cialis tablets for sale
Buy generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 11:56 ب.ظ

Whoa quite a lot of valuable advice!
compare prices cialis uk cialis coupons printable prezzo di cialis in bulgaria generic low dose cialis click here cialis daily uk how much does a cialis cost cialis venta a domicilio cialis rckenschmerzen rx cialis para comprar cialis dosage recommendations
Buy cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 10:49 ق.ظ

With thanks! I value it!
deutschland cialis online preis cialis 20mg schweiz cialis sicuro in linea enter site 20 mg cialis cost generic cialis tadalafil brand cialis nl free cialis look here cialis cheap canada acheter du cialis a geneve cialis canadian drugs
Buy cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 12:01 ق.ظ

Cheers! A lot of knowledge!

warnings for cialis cialis arginine interactio cialis daily new zealand cialis lilly tadalafi cialis australia org cialis usa cost side effects for cialis cialis sans ordonnance cialis super acti cialis 100 mg 30 tablet
Cialis online
شنبه 10 آذر 1397 10:46 ق.ظ

This is nicely put! !
cialis generika how do cialis pills work cialis 5 mg buy cialis authentique suisse viagra cialis levitra buy cialis online nz cialis free trial cialis vs viagra enter site very cheap cialis the best site cialis tablets
Cialis prices
جمعه 9 آذر 1397 11:28 ب.ظ

Seriously a good deal of amazing advice!
cialis 5 mg funziona cialis for sale in europa fast cialis online cialis generic availability order cialis from india cialis generico lilly cialis 30 day sample cialis rezeptfrei sterreich viagra or cialis no prescription cialis cheap
Cialis online
جمعه 9 آذر 1397 11:43 ق.ظ

Thanks a lot. A lot of write ups!

5 mg cialis coupon printable cialis tablets cialis pas cher paris click here to buy cialis cialis 5mg prix cost of cialis cvs prices on cialis 10 mg cialis venta a domicilio tadalafil 20mg cialis reviews
buy cialis online us pharmacy
جمعه 9 آذر 1397 12:25 ق.ظ

Superb posts. Thanks.
cialis soft tabs for sale cialis kaufen cialis price in bangalore comprar cialis navarr cialis manufacturer coupon viagra vs cialis cialis price thailand cialis baratos compran uk generic cialis at walmart cialis from canada
Cialis 20 mg
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:03 ب.ظ

Amazing quite a lot of excellent advice.
cialis baratos compran uk canadian drugs generic cialis cialis kaufen bankberweisung female cialis no prescription buying cialis in colombia order cialis from india enter site 20 mg cialis cost where do you buy cialis side effects of cialis we recommend cialis info
cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 12:39 ق.ظ

Kudos. Excellent stuff.
tadalafil click now cialis from canada cialis generico en mexico cialis free trial fast cialis online cialis rezeptfrei cialis flussig online prescriptions cialis bulk cialis cialis free trial
buy tadalafil online
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:21 ب.ظ

Whoa tons of fantastic facts!
cialis prices cialis preise schweiz generic cialis tadalafil cialis 5 mg scheda tecnica cialis super acti calis when can i take another cialis cialis venta a domicilio look here cialis cheap canada cialis generico postepay
Cialis canada
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:15 ق.ظ

Kudos, I like this.
the best choice cialis woman cialis per paypa generic cialis 20mg uk low cost cialis 20mg cialis pas cher paris precios cialis peru only best offers 100mg cialis cialis tablets brand cialis nl effetti del cialis
buy generic levitra
چهارشنبه 18 مهر 1397 10:57 ب.ظ

Thanks a lot! Plenty of facts!

levitra 10 mg kopen levitra 20 mg bayer prezzo buy levitra 10mg levitra vardenafil 20mg levitra without a doctor prescription cheap 20mg levitra levitra 10 mg prezzo levitra prices levitra 20mg
Cialis canada
دوشنبه 9 مهر 1397 11:20 ب.ظ

Very good data. With thanks!
price cialis per pill cialis price thailand cialis sicuro in linea buying brand cialis online cialis generika cialis without a doctor's prescription buy cialis uk no prescription tadalafil 20mg cialis generic tadalafil buy walgreens price for cialis
Cialis online
شنبه 7 مهر 1397 09:45 ب.ظ

You said it adequately..
cialis prezzo in linea basso cialis dosage recommendations prezzo di cialis in bulgaria weblink price cialis cialis e hiv cialis en 24 hora generic cialis pill online cialis pills boards click now buy cialis brand generic cialis levitra
buycialisonli.com
شنبه 7 مهر 1397 06:16 ب.ظ

Terrific forum posts. Cheers!
cialis 10mg prix pharmaci look here cialis cheap canada cialis online cialis flussig if a woman takes a mans cialis tesco price cialis sublingual cialis online cialis australian price cialis for bph cialis rckenschmerzen
canada pharmacy online
شنبه 31 شهریور 1397 01:12 ب.ظ

You stated that exceptionally well!
canadian pharmacies stendra canadian pharmacy uk delivery canada medication drugs for sale in uk most reliable canadian online pharmacies drugs for sale in mexico canadian pharmacies stendra aarp recommended canadian online pharmacies best canadian pharmacies online canada online pharmacies for men
eddrugsgeneric.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 02:33 ب.ظ

Whoa tons of excellent tips.
cheap cialis generic for cialis ou trouver cialis sur le net discount cialis cialis 5mg prix price cialis per pill cialis 5 mg schweiz cialis rckenschmerzen when will generic cialis be available cialis pills
http://cialisbuys.com/
جمعه 23 شهریور 1397 04:19 ب.ظ

You actually said this superbly.
cialis 20 mg cut in half buy brand cialis cheap interactions for cialis cialis generico online online prescriptions cialis cialis pills price each cialis 5 mg funziona tadalafil 10 mg cialis 5 mg scheda tecnica cialis kaufen bankberweisung
cialisyoues.com
چهارشنبه 14 شهریور 1397 11:00 ب.ظ

Superb content. Kudos!
cialis generic availability cialis et insomni cialis for bph cialis lowest price prix cialis once a da generic cialis in vietnam cialis uk cialis per paypa cialis alternative cialis 5 effetti collaterali
http://canadianpharmacyies.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 03:13 ب.ظ

Thank you, Ample stuff!

online pharmacy canada canadian pharmacies canada drugs online drugs for sale usa drugstore online india are canadian online pharmacies safe canadian pharmacy no prescription trust pharmacy of canada canadian pharmaceuticals is trust pharmacy in canada legitimate
Cialis 20 mg
دوشنبه 12 شهریور 1397 05:28 ب.ظ

You have made your point very well.!
cialis 5 mg effetti collateral cialis qualitat cialis flussig cialis venta a domicilio only best offers 100mg cialis we choice cialis uk cialis australian price try it no rx cialis cialis generico milano cialis 20mg prix en pharmacie
http://kawanboni.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 10:53 ب.ظ

Wonderful information. Kudos!
cialis dose 30mg cialis flussig achat cialis en suisse how much does a cialis cost cialis 10 doctissimo cialis 20 mg cialis from canada buy cialis sample pack generic cialis review uk buy cialis online legal
http://cialisvonline.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 10:21 ق.ظ

Fantastic information, Thank you.
cialis kaufen bankberweisung i recommend cialis generico buying brand cialis online cialis rezeptfrei sterreich opinioni cialis generico cialis farmacias guadalajara buy cialis uk no prescription cialis 20mg prix en pharmacie american pharmacy cialis cialis en mexico precio
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ:



آرشیو:


آخرین پستها:


نویسندگان:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox