تبلیغات
مقــــــــالات علمـــــــی مدیـــــــریت آمــــوزشــــــــی - اثربخشی آموزشی
 

اثربخشی آموزشی

نوشته شده توسط :محـــسن مهــرگانی
جمعه 28 آبان 1389-11:15 ق.ظ

مولف/مترجم: خدیجه زارعی
موضوع: مدیریت آموزشی
سال انتشار(میلادی): 2006
وضعیت: تمام متن
منبع: ماهنامه تدبیر-سال شانزدهم-شماره 166
تهیه و تنظیم: پایگاه مقالات مدیریت  www.SYSTEM.parsiblog.com
چکیده: ضرورت آموزش به صورت یک امر طبیعی درآمده است. پیشرفت و توسعه سازمانها و موسسات درگرو ارتقای سطح دانش، مهارت، رفتار و بینش منابع انسانی است. برهمین اساس، اکثر سازمانها دوره های آموزش موجود در داخل یا خارج از کشور برای کارکنان خود برگزار می‌کنند و اجرای هر دوره متضمن سرمایه گذاری هنگفت است لذا آگاهی از میزان اثربخشی دوره های آموزشی و بازدهی حاصل از آنها برای مدیران بسیار بااهمیت است. ارزشیابی یکی از مهمترین مراحل برنامه ریزی آموزشی است که انجام صحیح آن اطلاعات بسیار مفیدی را درباره چگونگی طرح ریزی و اجرای برنامه های آموزشی دراختیار می گذارد و مبنای مفیدی جهت ارزیابی عملکرد آموزشی مراکز آموزشی به دست می دهد. اگر اهداف را به صورت وضع مطلوب سازمان در آینده تعریف کنیم، اثربخشی سازمان عبارت است از درجه یا میزانی که سازمانها به هدفهای موردنظر خود نائل می آیند (ریچارد دفت، 1377)


پیتر دراکر صاحبنظر به نام مدیریت، اثربخشی را انجام کار درست تعریف کرده است. تعاریف دیگری همچون اصلاح رویه های مدیریت، کسب موفقیت، تولید ایده های جدید، تقویت ارزشهای سازمانی، تفکرگروهی، مشارکت و مواردی از این قبیل از جمله تعابیری هستند که در مدیریت معادل با اثربخشی به کار می روند (سلطانی، 1380).
تعابیری که باتوجه به مفاهیم بالا می توان برای اثربخشی آموزشی ابراز داشت عبارتند از:
!تعیین میزان تحقق اهداف آموزشی؛
! تعیین نتایج قابل مشاهده از کارآموزان در آموزشهای اجراشده؛
! تعیین میزان انطباق رفتار کارآموزان با انتظارات نقش سازمانی آنها؛
! تعیین میزان درست انجام دادن کار که موردنظر آموزش بوده است؛
! تعیین میزان توانایی ایجادشده در اثر آموزشها برای دستیابی به اهداف؛
! تعیین میزان ارزش افزوده آموزشی؛
! تعیین میزان بهبود شاخصهای موفقیت کسب و کار.
مقدمه
مفهوم اثربخشی در مدیریت با تغییر میزان موفقیت نتایج حاصل از کار باید مهمترین هدف مدیر باشد. بازدهی کار یک مدیر نیز باید ازطریق صادره های مدیریت سنجیده شود نه میزان وارده ها یعنی موفقیتهای کاری او، نه مجموعه کارهایی که به وی محول می شود یا در روز انجام می دهد. اثربخشی چیزی است که از راه اعمال صحیح مدیریت به دست می آورد و انجام می دهد. اثربخشی چیزی است که مدیر از راه اعمال صحیح مدیریت به دست می آورد و به صورت بازده کار ارائه می کند. تعریف اثربخشی عبارت است از میزان موفقیت مدیر در زمینه بازدهی و نتایج کاری است که به او محول شده است.
درمورد مفهوم اثربخشی آموزش تعریف جامع و مشخصی وجود ندارد زیرا فرایند دستیابی به آن، کار دشواری است. ارزیابی اثربخشی آموزش یعنی اینکه تاحدودی تعیین کنیم آموزشهای انجام شده تاچه حد به ایجاد مهارتهای موردنیاز سازمان به صورت عملی و کاربردی منجر شده است. ارزیابی اثربخشی آموزش یعنی:
تعیین میزان تحقق اهداف آموزشی، تعیین نتایج قابل مشاهده از کارآموزان در اثر آموزشهای اجراشده، تعیین میزان انطباق رفتار کارآموزان با انتظارات نقش سازمانی، تعیین میزان درست انجام دادن کار که موردنظر آموزش بوده است، تعیین میزان تواناییهای ایجادشده در اثر آموزشها برای دستیابی به هدفها.
باتوجه به مباحث بالا باید گفت که اثربخشی آموزش ازطریق بررسی کارایی درون و برونی نظام آموزش سازمانی تعیین می گردد. یعنی اگر بتوانیم کارایی درونی و برونی سیستم آموزش سازمانها را اصلاح کنیم تقریبا اثربخشی آموزش تضمین می شود (ایرج سلطانی، تدبیر).
ارزشیابی
ارزشیابی در لغت به مفهوم یافتن ارزشهاست، درواقع ارزشیابی قسمتی از فرایند بقای انسان است به ترتیبی که پیوسته درصدد ارزشیابی اعمال و تجربه هایی است تا عملکرد آینده، رضایت بیشتری را به دست آورد.
ارزشیابی فرایندی پیچیده است که در جستجوی عوامل مربوط به عملکرد و اثربخشی یک طرح یا پروژه می پردازد تا انجام پذیری آن را تشخیص داده، راه حلهایی برای مشکلات اجرایی بیابد و پروژه ها و طرحهای مفیدتری برای آینده طراحی کند. (درآمدی بر ارزشیابی فعالیتهای آموزشی و ترویجی، 1373)
در ارزیابی نظامهای آموزشی معمولا مفاهیم کیفیت، کارایی و اثربخشی موردتوجه قرار می گیرد. کیفیت با کارایی و اثربخشی رابطه مستقیم دارد. کیفیت نظام آموزشی عبارت است از میزان تطابق وضعیت موجود با هریک از حالتهای زیر:
1 – استانداردها (معیارهای ازقبل تعیین شده)؛
2 – رسالت، هدف و انتظارات (CRAFT, 1994).
کیفیت نظام آموزشی را می توان برمبنای هریک از عناصر (عوامل تشکیل دهنده) نظام آموزشی ارزیابی کرد.
عناصر آموزشی عبارتنداز:
! درونداد؛
! فرایند؛
! محصول؛
! برونداد و پیامد.
براساس عناصر نظام آموزشی می توان کیفیت را به شرح زیر مطرح ساخت.
! کیفیت دروندادها: عبارت است از میزان تطابق دروندادهای نظام (ویژگیهای رفتار ورودی یادگیرندگان، قابلیتهای مدرسان، برنامه درسی و غیره) با استانداردهای ازقبل تعیین شده و هدفها (انتظارات).
! کیفیت فرایند: عبارت است از میزان رضایت بخشی فرایندهای یاددهی – یادگیری و سایر فرایندها (ساختی، سازمانی و فرایند پشتیبانی).
! کیفیت محصول: عبارت است از اینکه تاچه اندازه بروندادهای واسطه ای نظام (نتایج امتحانات نیمسال تحصیلی، ارتقای از یک دوره به دوره بالاتر و...) رضایت بخش هستند. به عبارت دیگر، میزان رضایت بخشی هریک از بروندادهای واسطه ای می تواند نمایانگر کیفیت نظام آموزشی باشد.
! کیفیت بروندادها: عبارت است از اینکه تاچه اندازه نتایج نظام آموزشی (دانش آموختگان، نتایج پژوهشها و آثار علمی دیگر، خدمات تخصصی عرضه شده) در مقایسه با استانداردهای ازقبل تعیین شده یا اهداف و انتظارات رضایت بخش هستند.
! کیفیت پیامدها: عبارت است از اینکه وضعیت اشتغال به کار و یا پیامد آموخته ها در شغل افراد (از دیدگاه خود و جامعه استفاده‌کننده از خدمات آنان) رضایت بخش است. (بازرگان، 1380)
فرایند ارزشیابی
ارزشیابی فرایندی برای قضاوت درباره شایستگی یا ارزش چیزی به حساب می آید.
هدف اصلی از ارزشیابی حرفه ای، تولید اطلاعاتی است که می تواند در طرح ریزی و اجرای برنامه ها برای بالابردن کیفیت زندگی مورداستفاده قرار گیرد. ارزشیابی ممکن است در اشکال مختلف نظیر: ارزیابی نیازمندیها، ارزشیابی فراگیران، ارزشیابی کارکنان، ارزیابی اثربخشی، تحلیل هزینه ها و سودمندی و دیگر انواع آن صورت گیرد. ارزشیابی مطالعه ای است که برای کمک به مخاطبان، درجهت قضاوت و بهبود ارزش بعضی از اهداف تربیتی، طراحی و هدایت شده است.
براساس عناصر نظام آموزشی می توان ارزیابی را به شرح زیر مطرح کرد:
! ارزیابی عوامل درونداد: درمیان عوامل درونداد نظام آموزشی 3 عامل از جمله مهمترین عوامل منظور می شود: یادگیرنده – مدرس – برنامه درسی.
! ارزیابی فرایند: در نظام آموزشی می توان 3 دسته فرایند را موردنظر قرار داد:
فرایند ساختی – سازمانی، فرایند یاددهی – یادگیری، فرایند پشتیبانی – برقراری امور.
! ارزیابی بروندادها و پیامدها: ازجمله جنبه های دیگری که برای فراهم آوردن کیفیت در نظام آموزشی باید ارزیابی شود، برونداد واسطه ای، برونداد نهایی و پیامدهاست.
! ارزیابی اثربخشی: منظور از ارزیابی کارایی آموزشی قضاوت درباره آن است که برای سطح مطلوب برونداد (دانش آموخته، آثار علمی، خدمات تخصصی)، چه حداقلی از درونداد (ویژگیهای یادگیرنده، ویژگیهای معلم، بودجه و غیره) و فرایند (یاددهی، یادگیری و غیره) کفایت می کند. به عبارتی، منظور از کارایی آموزشی آن است که برای سطح معینی از عوامل درونداد، برونداد آموزشی به حداکثر رسانده شود.
اثربخشی
در ادبیات مدیریت، اثربخشی را انجام کارهای درست و کارایی را انجام درست کارها تعریف کرده اند. مفهوم اثربخشی در درون مفهوم کارایی جا دارد، البته اثربخشی لزوما در چارچوب برنامه خاصی که تحت ارزشیابی است باید تعریف شود. منظور از اثربخشی (EFFECTIVENESS) درواقع بررسی میزان موثربودن اقدامات انجام شده برای دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده است. به عبارتی ساده تر در یک مطالعه اثربخشی، میزان تحقق اهداف اندازه گیری می شود. اما به نظر می رسد برای تعریف مفهوم اثربخشی می‌بایست گامی فراتر نهاد، به این معنا که اثربخشی هنگامی در یک دوره آموزش حاصل خواهد شد که اولا نیازهای آموزشی به روشنی تشخیص داده شود. ثانیا برنامه مناسبی برای برطرف ساختن نیازها طراحی شود. ثالثا برنامه طراحی شده به درستی اجرا گردد و رابعا ارزیابی مناسبی از فرایند آموزش و درنهایت دستیابی به اهداف انجام شود.
نکته مهم و اساسی درمورد اثربخشی آموزشی آن است که قبل از آنکه درصدد بررسی نحوه اندازه گیری اهداف باشیم، می بایست درپی انجام صحیح فرایند آموزش و اطمینان از تحقق آن در هر مرحله از این فرایند باشیم. با مطالعه تاریخچه کیفیت درمی یابیم که در گذشته ای نه چندان دور، تولیدکنندگان برای اطمینان از کیفیت به بازرسی محصول نهایی توجه داشتند و درواقع بازرسی زمانی انجام می شد که محصول تولیدشده بود و فرصتی برای رفع خطاهای احتمالی وجود نداشت درحالی که با طرح موضوع تضمین کیفیت بحث ایجاد کیفیت و اطمینان از وجود آن طی مراحل مختلف تولید مطرح گردید.
درمورد اثربخشی آموزشی نیز دقیقا وضع به همین گونه است. بدین معنا که اندازه گیری اثربخشی به صورت مطلق و در پایان یک دوره آموزشی رویکرد کاملی نیست. اثربخشی و کیفیت آموزش، می بایست در طول فرایند آموزش ایجاد و تضمین گردد و در پایان این فرایند برای اطمینان از صحت اقدامات و تحقق اهداف موردبررسی و اندازه گیری قرار گیرد.
هدف و ضرورت اثربخشی
باتوجه به گسترش برنامه ها و مراکز آموزشی وزارت نیرو که مستلزم صرف منابع انسانی، مالی و مادی فراوانی است که تامین این منابع موجب حساسیت بیشتر مدیران و شرکت کنندگان در دوره ها نسبت به آموزش شده است. بررسی میزان اثربخشی دوره ها و ارائه بازخورد اطلاعاتی به افراد پاسخی منطقی به این حساسیت است.
یک نمونه از روشها و ابزار ارزیابی اثربخشی عبارت است از:
پرسشهای ارزیابی اثربخشی: هدف ارزیابی اثربخشی در راستای پاسخ به پرسشهای زیر است:
! آیا حضور در دوره های آموزشی و ارتقای دانش شرکت کنندگان، موثر بوده است؟
! آیا ارتقای دانش شرکت کنندگان در دوره های آموزشی، در طول زمان پایدار بوده است؟
! آیا شرکت در دوره های آموزشی در دوره های آموزشی در ارتقای سطح مهارت شغلی یا انجام وظایف محوله موثر بوده است؟
! آیا ارتقای مهارت شغلی شرکت کنندگان در دوره های آموزشی در طول زمان پایدار بوده است؟
! اجرای دوره های آموزشی علمی – کاربردی تا چه میزان در تحقق اهداف آموزشی فوق بوده است؟
! آیا دوره های آموزشی نیاز شرکت کنندگان را تامین کرده است؟
! آیا شرکت کنندگان در دوره ها از امکانات و نحوه برگزاری دوره های آموزشی رضایت دارند؟
مثالهای زیر در ارتباط با مفاهیم اثربخشی استادان و برنامه درسی در طراحی پرسشها و پرسشنامه های مربوطه می توان مورداستفاده قرار گیرد:
مثال 1: معلم کارامد و موثر: الف: دانش درباره موضوع درسی: آیا معلم دانش و معلومات موردنیاز را دارا است؟
ب: سازماندهی و وضوح ارائه مطالب در گروه: آیا مطالب معلم سازمان یافته است؟
آیا راهبردهای تدریس آگاهانه مورداستفاده قرار می گیرد؟ آیا نکات مهم به صورت خلاصه ارائه می شود؟
ج: تعامل بین معلم و شاگرد: آیا در کلاسهای درس بحث صورت می گیرد؟ آیا همه حاضران به پرسیدن پرسشهای خود تشویق می‌شوند؟
د: سطح علاقه و هیجان: آیا معلم نسبت به امر تدریس علاقه نشان می دهد؟ آیا معلم به فراگیران احترام قائل می شود؟
ه: استفاده از مواد آموزشی: آیا مواد آموزشی مورداستفاده قرار می گیرد؟
و: پیشرفت فراگیران: آموزشهای فراگیران تاچه حدی است؟ چه نوع آموزشی می بینند؟
ز: دادن بازخورد به فراگیران درمورد پیشرفت آنان: آیا معلم صادقانه و درعین حال با ظرافت فراگیران را از چگونگی پیشرفت خود مطلع می کند؟
ط: کمک به انتقال آموخته ها به خارج از کلاس: آیا معلم امر انتقال آموخته های کلاس را به خارج از کلاس تسهیل می کند؟ آیا در کلاس، طرح ایجاد درآمد ارائه می شود.
مثال 2: ارزشیابی اثربخشی برنامه درسی: برای رسیدن به اجزای زیر، اثربخشی برنامه درسی را می توان تحلیل مفهومی کرد:
1 – مناسبت عمومی (برنامه درسی)؛ 2 – استانداردها؛ 3 – عملی بودن؛ 4 – کیفیت؛ 5 – امکانات داخلی جهت تشخیص اشتباهات؛ 6- سودمندی؛ 7 – کفایت؛ 8 – ارتباط؛ 9 – پاسخ به نیازهای فراگیران؛ 10 – ثبات محتوا و روش؛ 11 – ثبات درونی؛ 12 – وضوح و روشنی؛ 13 – مناسب بودن اهداف برنامه؛ 14 – تازگی و به روز بودن؛ 15 – توازن؛ 16 – اجتناب از بروز اختلال در امر تدریس ازطریق پیش بینی مشکلاتی که فراگیران با آن مواجه می شوند. (ترجمه دکتر خدایار ابیلی، 1375)
نتیجه گیری
همان طور که می دانیم جامعه روز به روز درحال تغییر است و حرکت در راستای این تغییرات کاری پرزحمت و کمی مشکل. بیشتر سازمانها به دنبال راه حلی برای حل این مشکل هستند. راه حلی که توسط بیشتر صاحبنظران عنوان شده، آموزش و بهسازی منابع انسانی است. در همین راستا بیشتر سازمانها اقدام به برگزاری دوره های آموزشی در سطح سازمان خود کرده اند. در گام بعدی به منظور حصول اطمینان ازاجرای درست این دوره ها، اقدام به ارزشیابی دوره های آموزشی کرده اند که مقوله ارزیابی اثربخشی هم مربوط به همین گام است.
به طورکلی در اثربخشی توجه به نکات زیر ضروری است:
! توجه به ماهیت ارزشیابی و اثربخشی؛
! جایگاه اثربخشی در برنامه درسی و... .
ارزشیابی اثربخشی (تحقق یافتن هدفها) به منظور تصمیم گیریهای مربوط به ادامه، قطع، تعدیل یا گسترش برنامه است.
منابع ومأخذ
1 – ارزشیابی آموزشی: مفاهیم، الگوها و فرایند عملیاتی/ عباس بازرگان، تهران: انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، 1380.
2 – ارزشیابی طرحها و برنامه های آموزشی برای توسعه، اچ.اس.بولا، ترجمه دکتر خدایار ابیلی، انتشارات موسسه بین المللی روشهای آموزش بزرگسالان، 1375.
3 – درآمدی بر ارزشیابی فعالیتهای آموزشی – ترویجی، معاونت ترویج و مشارکت مردمی، تابستان 73.
4 – http://peidaie.persioanblog.com
5 – ایرج، سلطانی، اثربخشی آموزش در سازمانهای صنعتی و تولیدی، مجله تدبیر، شماره 119
6 – ناصر، پورصادق، رویکردهای ارزشیابی اثربخشی آموزش، مجله تدبیر، شماره 160






نظرات() 


buy cialis online
جمعه 16 آذر 1397 01:44 ق.ظ

You reported this very well!
cialis 20 mg cialis dosage amounts estudios de cialis genricos cialis e hiv cialis for sale in europa cialis generico lilly cialis for sale cialis generic tadalafil buy cialis lilly tadalafi canadian discount cialis
Cialis canada
چهارشنبه 14 آذر 1397 11:55 ق.ظ

You stated it superbly!
cost of cialis per pill price cialis per pill cialis for sale south africa link for you cialis price cialis tablets for sale cialis en 24 hora cialis canada what is cialis fast cialis online cialis bula
buy tadalafil
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:28 ق.ظ

Wonderful material. Thank you!
cialis pills cialis rezeptfrei sterreich cialis dosage tadalafil venta cialis en espaa bulk cialis cialis lilly tadalafi get cheap cialis acheter cialis kamagra wow cialis tadalafil 100mg
buy cialis with no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 01:28 ب.ظ

Fantastic tips. Appreciate it.
cialis authentique suisse cost of cialis cvs how do cialis pills work cialis from canada generic cialis soft gels cialis 50 mg soft tab tadalafil 10 mg we like it cialis soft gel cialis 20mg prix en pharmacie cialis 5 mg schweiz
Cialis 20 mg
سه شنبه 13 آذر 1397 02:01 ق.ظ

Nicely put, Many thanks!
miglior cialis generico how to buy cialis online usa how to buy cialis online usa wow look it cialis mexico cialis without a doctor's prescription price cialis best purchase once a day cialis discount cialis achat cialis en itali if a woman takes a mans cialis
buy generic cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 12:59 ب.ظ

Thanks. Great information!
cialis 20 mg cialis generique 5 mg cialis bula usa cialis online callus bulk cialis cialis kaufen wo safe site to buy cialis online cialis generisches kanada prices for cialis 50mg
buy cialis online without a prescription
دوشنبه 12 آذر 1397 01:42 ق.ظ

Cheers, Ample advice!

cialis prezzo di mercato sialis cialis 20 mg cialis herbs cialis wir preise prices on cialis 10 mg generico cialis mexico cialis efficacit cialis reviews cialis generico milano
buy cialis no rx
یکشنبه 11 آذر 1397 12:38 ب.ظ

Thanks! An abundance of advice!

only best offers 100mg cialis order cialis from india click now cialis from canada canadian discount cialis canadian drugs generic cialis prezzo cialis a buon mercato opinioni cialis generico cialis kaufen bankberweisung cialis daily reviews cialis lilly tadalafi
Cialis generic
یکشنبه 11 آذر 1397 01:31 ق.ظ

You expressed that perfectly.
how to purchase cialis on line price cialis best click now buy cialis brand only best offers 100mg cialis canadian cialis tadalafil 10 mg acheter du cialis a geneve cialis daily new zealand effetti del cialis generic cialis pro
buy cialis medication
شنبه 10 آذر 1397 12:32 ب.ظ

Many thanks. I like this!
buy cialis online bulk cialis ou trouver cialis sur le net cialis taglich cialis preise schweiz buy cheap cialis in uk cialis tadalafil online cialis rezeptfrei cialis free trial cialis kaufen bankberweisung
buy cialis us pharmacy
شنبه 10 آذر 1397 01:04 ق.ظ

Fine posts. Appreciate it!
cialis rezeptfrei sterreich generic cialis review uk we recommend cialis info tadalafil tablets only here cialis pills cialis uk cialis rckenschmerzen cialis dose 30mg 5 mg cialis pharmacie en ligne online prescriptions cialis
Generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 01:41 ب.ظ

You suggested that fantastically.
i recommend cialis generico cialis y deporte how much does a cialis cost link for you cialis price buy cialis sample pack generic cialis 20mg uk dosagem ideal cialis trusted tabled cialis softabs precios cialis peru cialis 20 mg effectiveness
buy tadalafil no prescription
جمعه 9 آذر 1397 01:58 ق.ظ

Reliable content. Appreciate it!
buy cialis uk no prescription cialis reviews cialis pas cher paris prezzo di cialis in bulgaria tadalafil 10 mg cialis online nederland only here cialis pills achat cialis en itali look here cialis cheap canada cialis australian price
buy cialis without a doctor's prescription
پنجشنبه 8 آذر 1397 02:38 ب.ظ

Awesome facts, Thanks a lot.
cialis flussig how to buy cialis online usa cialis generique brand cialis generic achat cialis en suisse acheter du cialis a geneve cialis dosage amounts buy cialis online nz how does cialis work cialis cipla best buy
buy cialis online best price
پنجشنبه 8 آذر 1397 02:23 ق.ظ

Kudos. An abundance of info.

cialis 10 doctissimo cost of cialis per pill precios de cialis generico cialis generique cialis 30 day trial coupon does cialis cause gout generic cialis tadalafil cialis ahumada buying cialis overnight how does cialis work
Buy cialis online
چهارشنبه 7 آذر 1397 01:56 ب.ظ

You actually revealed this fantastically.
price cialis per pill cost of cialis per pill generic cialis pro acheter cialis kamagra cialis 5 mg schweiz callus generic for cialis cialis sicuro in linea cialis per paypa cialis 5mg prix
Cialis 20 mg
چهارشنبه 7 آذر 1397 01:57 ق.ظ

Nicely put, Thank you!
40 mg cialis what if i take we choice cialis uk 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis y deporte estudios de cialis genricos miglior cialis generico cialis generico en mexico acquistare cialis internet viagra cialis levitra price cialis best
vardenafil
پنجشنبه 19 مهر 1397 09:31 ق.ظ

Thank you, Plenty of posts!

levitra 10 mg kopen levitra 20mg levitra levitra 20 mg bayer prezzo levitra without a doctor prescription generic levitra levitra generic levitra generic levitra 20 mg bayer prezzo vardenafil 20mg
Online cialis
سه شنبه 10 مهر 1397 06:09 ق.ظ

Thanks, I like this!
cialis generico postepay click here take cialis cialis 5 effetti collaterali buying brand cialis online try it no rx cialis cialis daily cialis price in bangalore generic cialis levitra cialis price in bangalore cialis farmacias guadalajara
buy cialis
یکشنبه 8 مهر 1397 03:41 ق.ظ

This is nicely said. !
canadian discount cialis buy cialis online legal generic cialis review uk cialis sans ordonnance cialis 5 effetti collaterali click here cialis daily uk cialis professional from usa cialis e hiv cheap cialis we use it cialis online store
buy viagrow
شنبه 31 شهریور 1397 05:34 ب.ظ

Regards, Numerous facts!

canadian pharmacy viagra canadian online pharmacies reputable canadian prescriptions online canadian drug canadian pharmacy online 24 canadian pharmacies that ship to us canada medications cheap canada online pharmacies medication most reliable canadian online pharmacies canadian rx
viagravipsale.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 07:09 ب.ظ

Cheers, Excellent stuff.
cialis generic availability cialis vs viagra cialis for bph cialis kaufen cialis pills boards cialis uk buy cialis online nz cialis prezzo in linea basso when can i take another cialis cialis professional from usa
http://viagraky.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 04:02 ب.ظ

Truly lots of very good info!
cialis 20 mg best price cialis efficacit fast cialis online cialis generic cialis daily reviews cialis in sconto side effects of cialis acheter du cialis a geneve cialis taglich cipla cialis online
cialisvipsale.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 04:34 ق.ظ

Helpful knowledge. Thanks.
cialis y deporte get cheap cialis prezzo cialis a buon mercato cialis tablets cialis 20 mg cost cialis prices in england pastillas cialis y alcoho cialis 30 day trial coupon comprar cialis 10 espa241a what is cialis
http://buycialisonli.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 04:27 ق.ظ

Awesome info. Regards!
to buy viagra online viagra tablets buy online buy generic viagra paypal prices for viagra buy viagra online no prescription viagra online pharmacy online order for viagra to buy viagra online buying viagra uk buy viagra without consultation
Buy generic cialis
دوشنبه 12 شهریور 1397 08:40 ب.ظ

Reliable info. Regards.
female cialis no prescription cialis et insomni cialis therapie generico cialis mexico price cialis best cialis uk next day tadalafil tablets cialis generico in farmacia cialis side effects dangers female cialis no prescription
Cialis pills
دوشنبه 7 خرداد 1397 03:08 ق.ظ

Nicely put. Many thanks.
cialis uk next day buying cialis overnight canadian discount cialis cialis dosage are there generic cialis cuanto cuesta cialis yaho cialis reviews generic cialis 20mg uk where cheapest cialis cialis 10mg prix pharmaci
Buy generic cialis
جمعه 7 اردیبهشت 1397 07:37 ب.ظ

Thank you. Great stuff.
acheter du cialis a geneve calis cialis generic availability cialis flussig generic cialis in vietnam cialis bula cialis online deutschland cialis online holland cialis arginine interactio cialis 30 day trial coupon
Buy viagra online
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 05:36 ق.ظ

Really many of amazing tips.
viagra dosage get a viagra prescription viagra online pharmacy buy viagra online forum buy viagra without consultation uk buy viagra cheaply is it legal to buy viagra online from canada online viagra purchase viagra viagra buy viagra buy viagra with paypal
Cialis prices
جمعه 17 فروردین 1397 09:14 ب.ظ

Very well expressed indeed! .
cialis prices in england we choice cialis uk viagra vs cialis vs levitra brand cialis generic generic cialis review uk cialis canadian drugs cialis 20 mg best price side effects for cialis we choice free trial of cialis bulk cialis
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ:



آرشیو:


آخرین پستها:


نویسندگان:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox